Databank

Wat betekent wat.

Elke afkorting die je tegenkomt in een artikel, een factuur of een gesprek, in gewoon Nederlands. Met de cultuurtaal erbij, want daar zit het meeste misverstand.

Deze lijst groeit. Nieuwe termen komen erbij zodra ze opduiken in het nieuws en ik ze zelf gebruikt heb.

46 termen

Niets gevonden. Probeer een korter woord.

Afkortingen

De letters die overal opduiken.

Twintig afkortingen die je in elk AI-gesprek hoort, met wat ze in de praktijk betekenen.

LLM
Large Language Model, een taalmodel dat grote hoeveelheden tekst heeft gezien en daardoor zinnen kan aanvullen. Het is de motor onder vrijwel elke chatbot.
AI
Kunstmatige intelligentie, een verzamelnaam. Zegt op zichzelf niets over wat een systeem kan, dus vraag altijd welke taak het doet.
API
Application Programming Interface, een loket waar twee systemen met elkaar praten. Een agent die je agenda leest, gebruikt de API van je agenda.
OCR
Optical Character Recognition, tekst herkennen in een foto of scan. Zo wordt een factuur op papier een regel in je boekhouding.
RAG
Retrieval Augmented Generation, eerst zoeken in jouw documenten en dan pas antwoorden. Zo blijft een antwoord gegrond in je eigen bronnen.
MCP
Model Context Protocol, een afspraak waarmee een model toegang krijgt tot gereedschap en gegevens. Het is de stekkerdoos tussen model en systemen.
GPT
Generative Pre-trained Transformer, een bouwvorm van taalmodel. De naam wordt vaak als merknaam gebruikt, maar het is een techniek.
GPU
Graphics Processing Unit, een rekenkaart. Modellen draaien traag op een processor en snel op een kaart met veel geheugen.
VRAM
Video RAM, het geheugen op die kaart. Te weinig VRAM en een groot model past niet, hoe snel de kaart ook is.
JSON
JavaScript Object Notation, een tekstvorm waarin systemen gegevens uitwisselen. Voor mensen leesbaar, voor machines eenduidig.
CSV
Comma Separated Values, een tabel als platte tekst. Het eenvoudigste wat boekhouders en programmeurs allebei aankunnen.
SQL
Structured Query Language, de taal om vragen te stellen aan een database. Een agent die cijfers ophaalt, schrijft meestal SQL.
SIP
Session Initiation Protocol, de standaard voor telefonie over internet. Nodig als je een Belgisch nummer bij een eigen leverancier wil onderbrengen.
VoIP
Voice over IP, bellen over een datanetwerk in plaats van over een telefoonlijn. Goedkoper, en de kwaliteit hangt aan je verbinding.
CRM
Customer Relationship Management, het systeem waar klanten, afspraken en opvolging in staan. Vaak de eerste koppeling die loont.
KPI
Key Performance Indicator, een cijfer dat je opvolgt omdat het iets zegt over je doel. Zonder KPI is een dashboard een schilderij.
PII
Personally Identifiable Information, gegevens waarmee je iemand herkent. Wat je daar mee doet, bepaalt of je het mag doorsturen naar een model.
AVG
De Algemene Verordening Gegevensbescherming, de Europese privacywet, in het Engels GDPR. Ze geldt ook wanneer een model in het buitenland draait.
SLA
Service Level Agreement, de afspraak over hoe snel en hoe vaak iets moet werken. Zonder SLA weet niemand wanneer het stilvallen erg is.
2FA
Twee factoren, een tweede bewijs naast je wachtwoord. Wie een agent toegang geeft, geeft die tweede factor nooit mee in dezelfde map.
Begrippen

De woorden eronder.

Wat er bedoeld wordt als iemand het over tokens, latentie of guardrails heeft.

Token
Een stukje tekst van een paar letters tot een woord. Modellen rekenen in tokens, en betalen gebeurt per token.
Contextvenster
Hoeveel tekst een model in één keer kan overschouwen. Groter is niet altijd beter, want alles in dat venster kost geld en aandacht.
Prompt
De opdracht die je meegeeft. Een prompt is gereedschap dat je bewaart, geen zin die je elke keer opnieuw verzint.
Systeeminstructie
De vaste regel bovenaan, die bepaalt hoe de agent zich gedraagt. Daar zet je wat nooit mag, niet wat soms handig is.
Inference
Het moment waarop het model antwoordt. Een model leert niet bij tijdens het antwoorden, het rekent alleen.
Latentie
De tijd tussen je vraag en het eerste woord van het antwoord. Bij telefonie is dat het verschil tussen een gesprek en een stilte.
Embedding
Een rij getallen die de betekenis van een stuk tekst vat. Zo kan een systeem zoeken op betekenis in plaats van op woorden.
Vector database
Een databank die die rijen getallen bewaart en snel de dichtstbijzijnde betekenis terugvindt. De motor onder de meeste kennisbanken.
Fine-tuning
Een model bijleren met je eigen voorbeelden. Duur, traag, en meestal niet nodig voor je het echt geprobeerd hebt.
Quantisatie
Een model kleiner en sneller maken door minder cijfers per gewicht te bewaren. Het past dan op een gewone laptop, met wat kwaliteitsverlies.
Hallucinatie
Een antwoord dat vlot en fout is. Het model verzint geen leugen, het vult een waarschijnlijke zin aan.
Guardrail
Een vaste grens die een agent niet over gaat, zoals nooit betalen zonder bevestiging. Staat los van de vraag die je stelt.
Webhook
Een systeem dat jou een berichtje stuurt zodra er iets gebeurt. Zo weet je agent dat er een betaling of een mail binnen is.
Cronjob
Een taak die op vaste uren vanzelf loopt. Daar komt je ochtendbrief vandaan, niet uit een mens die eraan denkt.
Agentisch
Een systeem dat zelf stappen zet en gereedschap gebruikt, in plaats van alleen tekst terug te geven. Daar hoort toezicht bij.
Tool use
Het model vraagt om een stuk gereedschap, een browser of een script, en gebruikt het resultaat. Zonder dat is het een prater, geen werker.
Cultuur

De taal van het kamp.

Woorden die meer over de stemming zeggen dan over de techniek. Nuttig om te herkennen, gevaarlijk om te geloven.

Hype
Het verhaal dat sneller groeit dan het bewijs. Herkenbaar aan cijfers zonder bron en aan een deadline die altijd volgende maand is.
FOMO
De angst om iets te missen. De slechtste reden om te beginnen, en de beste reden om een week te wachten.
Slop
Tekst of beeld dat in één klik is gemaakt en waaraan je ziet dat er niets is nagedacht. Herkenbaar aan drie synoniemen op een rij.
Prompt engineering
Het vak om een instructie zo op te schrijven dat een model consistente antwoorden geeft. Minder magie dan de naam zegt, meer discipline.
Vibe coding
Bouwen door tegen een model te praten en te kijken of het resultaat goed voelt. Snel voor een probeersel, gevaarlijk in je boekhouding.
AGI
Artificial General Intelligence, een model dat elk denkwerk van een mens zou kunnen. Een term uit de toekomst, gebruikt alsof ze een leverdatum heeft.
Alignment
De vraag of een systeem doet wat wij bedoelen, ook wanneer het slim genoeg is om iets anders te willen. Vooral een ontwerpvraag.
Vendor lock-in
Je zit vast aan een leverancier omdat je gegevens en je gewoontes daar staan. Check dit voor je iets in je kernproces binnenlaat.
Open weights
Een model waarvan de gewichten te downloaden zijn, zodat het lokaal draait zonder dat er iets naar een bedrijf gaat.
Benchmark
Een test waarin modellen elkaar meten. Leerzaam, maar let op: een hoge score zegt niets over jouw taak.